Homepage / Alfabeler / Cree Alfabesi
Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri Denizcilik Alfabesi Çek Alfabesi Arapça Alfabe Peltek Harfler

Alfabeler

Cree Alfabesi

Cree alfabesinden bahsetmeden önce Kanada’nın etnik yapısından ve Kanada Kızılderililerinden söz etmek gerekir. Kanada’da resmi olarak ‘İlk Milletler’ ifadesi ile anılan Kızılderililer ya da yerliler günümüzde 700 bin kişi kadar oldukları tahmin edilen bir topluluktur. Kanada hükümeti tarafından resmi olarak kabul edilen 630 tane kabile hükümeti bulunmaktadır. Indian Reserve yani Kızılderili rezervi adı verilen ve kısıtlayıcı yasaların olduğu bölgelerde yaşamaktadırlar. Kızılderili kütüğüne kayıtlı bulunan yerlilerin hakları daha fazla olmasa da, özellikle kütüğe kayıtlı olmayan yerlilerin hakları yetersizdir. Özellikle 20.yüzyılın ortasına kadar uygulanan ırkçı asimilasyon politikalarının devamı günümüzde de sürmektedir.

Cree alfabesi, Kri dili başta olmak üzere farklı Kuzey Amerika yerli dillerini yazmak için kullanılmaktadır.

Cree alfabesi, Kri dili başta olmak üzere farklı Kuzey Amerika yerli dillerini yazmak için kullanılmaktadır.

İlk Milletler olarak adlandırılan yerliler 10 farklı dil ailesine ait olan 50’den fazla farklı dil konuşmaktadır. Bu dillerin neredeyse tamamı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Geçmişte yok olan yerli dillerinin sayısı da bir hayli fazladır. Kri dili ya da Cree dili olarak adlandırılan dil de yerli dilleri arasında bulunmaktadır. Kanada’da Kuzeybatı toprakları olarak adlandırılan bölgede resmi dildir ve konuşulmaktadır. Ayrıca yine Batı Kanada’da Alberta ile Labrador arasında yaşayan Kriler tarafından da konuşulmaktadır. Sayıları az olsa da Amerika Birleşik Devletlerinde bulunan Montana eyaletinin kuzey orta sınır bölgesinde yaşamakta olan Kriler de, Kri dili ya da İngilizce olarak Cree language konuşan insanlardır. Bu dil Algonkin dilleri olarak adlandırılan dil ailesinin Merkezî Algonkin dilleri grubunda kalmakta olan bir yerli dilidir. 120 bin civarında kişi tarafından konuşulmaktadır. Bu rakam Amerika yerli dilleri olarak adlandırılan diller içinde en çok konuşulan dil olmasını sağlamaktadır. Farklı lehçeleri ve alt lehçeleri olan dilin yazılı hale getirilmesi için kullanılan kendine ait bir yazı sistemi de bulunmaktadır.

Cree alfabesi olarak adlandırılan bu yazı sistemi amatör bir dilbilimci olan James Evans tarafından geliştirildi. İngiliz-Kanadalı Protestan misyoner olarak bilinen Evans, 19.yüzyılın ilk yarısında yaşamıştı. Bu alfabe Cree syllabics ismiyle de bilinir. Çünkü bir hece alfabesidir. Syllabic kelimesi dilbilim alanında hecesel anlamına gelmektedir. Bu alfabe Cree dilini ve lehçelerini, Ojibwe dilini yazmak amacıyla oluşturulmuştur. Farklı yerli dillerine de uyarlanan alfabe, yerlilerin eğitimi konusunda büyük ilerlemeler yaşanmasını sağlamıştır.

Cree alfabesindeki karakterler farklı yönlerde m döndürülerek 'a, e, i, o' gibi sesleri taşıyan hecelere ulaşılır ve kelimeler yazılır.

Cree alfabesindeki karakterler farklı yönlerde m döndürülerek ‘a, e, i, o’ gibi sesleri taşıyan hecelere ulaşılır ve kelimeler yazılır.

Cree alfabesinde 9 karakter bulunmaktadır. Bu karakterler m, p, k, n, y, s, ch, r, o sessiz harflerini simgelemektedirler. Bu karakterlerin her birisi geometrik olarak 4 farklı yöne döndürülür ve toplam 36 sese, harfe ulaşılması sağlanır. Karakterler yön değiştirdiklerinde temelde belirttikleri sesli harfe eşlik eden farklı seslere dönüşürler. Bu temel seslere eşlik eden ünlü harfler ya da sesler ise a, e, i, o olarak gösterilebilir. Oldukça basit ve kolay kullanılacak şekilde tasarlanan alfabe ile Krice olarak adlandırılan dildeki kelimeler yazılabilmektedir. Bu yazı sisteminin farklı versiyonları karakterlere eklenen noktalar yardımıyla daha fazla hecenin, sesin ortaya çıkması için de kullanılmaktadır.

 

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*