Homepage / Alfabeler / Hawaii Alfabesi
Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri Denizcilik Alfabesi Çek Alfabesi Arapça Alfabe Peltek Harfler

Alfabeler

Hawaii Alfabesi

Hawaii dili, Hawaii’de konuşulan bir Polinezya dilidir. Dünyanın en eski dillerinden birisi olarak kabul edilmesine rağmen şu anda sadece 2 bin kadar kişinin ana dili durumunda bulunmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nin eyaletlerinden birisi olan Hawaii’nin nüfusu yaklaşık olarak 1,4 milyon kişidir. Yani Hawaii’de yaşayan kişilerin ancak %1-1,5 kadar Hawaii dilini konuşabilmektedir. Fakat anakara olarak isimlendirilen ABD’de Hawaii dilini konuşabilen toplam kişi sayısının 27 bin kişinin üzerinde olduğu saptanmıştır.

Hawaii dili, İngilizce ile birlikte Hawaii eyaletinin iki resmi dilinden bir tanesidir( aslında İngilizce-Hawaii dili karışımı bir dil olan Hawaii Creole İngilizcesi de resmi dil olarak kabul edilir). Misyonerler 1820 yılında Hawaii’ye geldiklerinde sadece Hawaii dili konuşuluyordu ve herhangi bir alfabe kullanılmıyordu. İncil’i Hawaii halkına aktarmayı hedefleyen Amerikan misyonerler, Amerikan alfabesinden faydalanarak bir alfabe oluşturdular. 1820’li yıllarda oluşturulan ve Elisha Loomis tarafından basılan orijinal Hawaii alfabesinde 5 ünlü harf ve 12 ünsüz harf bulunuyordu.

Günümüzde konuşulan Hawaii İngilizcesi, Hawaii dili ve İngilizce yanında buraya yerleşen göçmenlerin ana dillerinden de etkilenmiştir.

1826 yılında geliştiriciler tarafından Hawaii alfabesini dilin seslerini ideal bir şekilde karşılayabilecek ve insanların daha kolay öğrenebilecekleri bir alfabe haline getirmek amacıyla yaptıkları çalışmalar sonucunda orijinal alfabede bulunan bazı harfler çıkartıldı.

Hawai Alfabesindeki Harfler

Son değişikliklerden sonra kullanılan son şeklini alan alfabe, modern Hawaii Alfabesi olarak kabul edilir. Şu anda 12 harfi bulunan bu modern Hawaii alfabesinde 5 sesli ve 7 ünsüz harf bulunmaktadır. Bu harfler (A, E, H, I, K, L, M, N, O, P, U, W) harfleridir. Ayrıca Hawaii dilinde kesme işareti olarak kullanılan ve farklı Polinezya dillerinde aynı amaçla ya da benzer amaçlarla kullanılan ‘ işareti (okina) de alfabenin 13. Harfi olarak kabul edilir.

Hawaii Alfabesi

Hawaii dilini öğreten kurumlarda bu şekilde 13 karakterli olarak gösterilen alfabedeki Okina işareti, sessiz harf kabul edilir ve Hawaii dilindeki birçok kelimede kullanılarak içinde yer aldığı kelimelerin anlamını değiştirir. Örneğin bitmiş anlamına gelen (pau) kelimesi okina kullanılarak (pa’u) şeklinde yazıldığında kurum anlamına gelir. Aslında kesme işareti değil de ters kesme işareti biçiminde kullanılan okina, 2 ünlü arasında veya kelimelerin başında kullanılmaktadır. Ama bu karakter bilgisayar klavyelerinde vb. araçlarda yer almadığı için genellikle kesme işareti kullanılarak gösterilmektedir. İçinde yer aldığı sözcüklerde bulunduğu yerde duraklama yapılmasını ve o şekilde telaffuz edilmesini sağlar. Okina alfabetik sıralamada göz ardı edilir.

Hawaii ve Hawaii Alfabesinin Gelişimi

1778 yılında İngiliz kaptan James Cook tarafından ilk olarak ziyaret edilen (daha önce giden İspanyol gemileri olduğu da rivayet edilir) ve Avrupa ile ilk ilişkisini kuran Hawaii, 1898 yılında ABD himayesine girmiştir. Bu süreçten sonra resmi kurumlarda ve okullarda yasaklanan Hawaii dili, halkın konuşma dili olarak kullanılmaya devam etti. Ama Hawaii alfabesinin kullanımı önemli ölçüde azaldı.

Hawaii dili ana dili olan kişi sayısı sadece 2.000’dir.

1959’da yapılan referandum sonucunda Amerika Birleşik Devletleri’nin 50. Eyaleti haline gelen Hawaii, bu değişiklikle birlikte dünyaya daha iyi entegre olan bir yer olarak günümüze kadar geldi. Ama bu dönemde Hawaii dilini bilenlerin ve Hawaii alfabesini kullananların sayısı azaldı. Günümüzde Hawaii halkının neredeyse tamamı İngilizce (diğer dillerden alınan kelimelerle zenginleşmiştir) konuşmayı tercih eder hatta İngilizceyi ana dilleri olarak kabul ederler, Hawaii dilini tam olarak bilmezler.

Günümüzde dünyadaki hemen herkes tarafından bilinen aloha (merhaba) ve mahalo (teşekkürler) gibi kelimeleri içeren Hawaii dili, dünyanın ölmek üzere olan dilleri arasında sayılabilir. Bu dili yazılı hale getirmek amacıyla kullanılan Hawaii alfabesi de dille beraber ortadan kalkmak üzere olan bir yazı sistemidir.

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*