Homepage / Alfabeler / Kürt Alfabesi
Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri Denizcilik Alfabesi Çek Alfabesi Arapça Alfabe Peltek Harfler

Alfabeler

Kürt Alfabesi

Kürt topluluğu tarih boyunca farklı alfabeler kullanmıştır. Arap Alfabesi, Êzidi alfabesi, Latin Alfabesi, Kiril Alfabesi gibi alfabeler ise az sayıda kişi tarafından kullanılıyor olsa da günümüzde de kullanılmakta olan alfabelerdir. Bunlar dışında Kürtlerin tarihte kullandığı düşünülen ya da öyle olduğu iddia edilen Med alfabesi, Yezidi alfabesi, Pehlevi alfabesi, Arami alfabesi, Avesta alfabesi, Masi Sorati alfabesi gibi farklı alfabeler bulunmaktadır. Bu alfabeler arasında sadece 31 harften oluşan Yezidi alfabesi özgün bir alfabe olarak bilinmektedir. Bunun dışında kalan alfabeler Kürt topluluklarının birlikte yaşadıkları diğer uluslar tarafından kullanılan alfabelerdir. Yezidi alfabesi ise Arap alfabesinden esinlenerek hazırlanmış olan ve benzer şekilde sağdan sola doğru yazılan bir alfabeydi. Ama önemli Kürt aydınlarının eserlerini kaleme aldıkları alfabelerin Arap ve Latin alfabeleri olduğu görülebilir. Özellikle İslamiyetin yayılması ile birlikte özgün bir alfabe geliştirme ihtiyacı hissedilmemiştir. Süryanilerin de kısıtlı bir şekilde olsa da kendi alfabelerini kullanarak Kürtçe yazdıkları görülmüştür

Arap alfabesi, Irak ve İran’da yaşayan Kürtler tarafından kullanılan alfabedir. Kürtçe diline uyumlu hale getirilen bu alfabe Soranî alfabesi olarak bilinmektedir. Latin Alfabesi ile birlikte Kürt toplulukları tarafından en çok kullanılan alfabedir. Arap alfabesinden esinlenerek hazırlanan ilk Kürt alfabesinin 1909 yılında Xelîl Xeyalî tarafından hazırlanan Elifbayê Kurmancî alfabesi olduğu düşünülmektedir. Orta Asya’da ve eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği cumhuriyetlerinde yaşayan Kürtler ise Kiril Alfabesini kullanmaktadır.

Bu alfabeler arasında en çok kullanılan ve Bedirhan alfabesi, Kurmancî, Hawar ya da Bedirxan alfabesi olarak isimlendirilen alfabe ise Türkiye’de ve Suriye’de bulunan Kürtler tarafından kullanılmaktadır. 1932 senesinde Celadet Ali Bedirhan tarafından ve Latin alfabesinden esinlenerek hazırlanmıştır. Kürt toplulukları tarafından kullanılan evrensel alfabe olduğu söylenebilir. Bu alfabede 31 harf yer almaktadır. Söz konusu 31 harf ‘A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z’ harfleridir. Türk Latin alfabesinde bulunan ‘Ö’ harfi Kürtçe’de kullanılmamaktadır. Yine ‘İ’ harfi yerine ‘Î’ harfi ve ‘Ü’ harfi yerine ‘Û’ harfi kullanılmaktadır. Ayrıca Türk alfabesinden farklı olarak ‘X W Q’ harflerini içermektedir.

Özellikle Irak'ta Kürt-Latin alfabesine geçmek için tartışmalar yapılmaktadır.

Özellikle Irak’ta Kürt-Latin alfabesine geçmek için tartışmalar yapılmaktadır.

Kürt dilbilimciler ve aydınlar tarafından yapılan tartışmalar farklı alfabelerin yerine tek bir alfabe kullanılması fikrini ortaya çıkartmıştır. Bu amaçla Yekgirtî ya da Yekgirtû adıyla bilinen bir alfabe oluşturulmuştur. Bu alfabe Bedirxan alfabesini temel alan ve Latin harfleri kullanılarak hazırlanan bir alfabedir. Söz konusu olan alfabe kullanılarak farklı coğrafyalarda yaşayan Kürt topluluklarının tamamının tek bir yazı sistemi kullanması hedeflenmektedir. Farklı devletlerde yaşayan, farklı kültürlerden etkilenen ve genellikle yaşadıkları ülkelerin alfabesini kullanan Kürt topluluklarının edebi alanda ve diğer alanlarda yakınlaşmasını sağlamak için bu yöntemden faydalanılması gerektiği düşünülmektedir.

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*