Homepage / Alfabeler / Runik Yazı Alfabesi
Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri Denizcilik Alfabesi Çek Alfabesi Arapça Alfabe Peltek Harfler

Alfabeler

Runik Yazı Alfabesi

Runik yazı sistemi, bazı ilk çağ orta Asya toplumlarının yanı sıra Avrupa’da Etrüskler ve Macarlar (Sekeller) tarafından kullanılan, Kuzey Avrupa ülkelerinde (İsveç, Norveç, Finlandiya, Almanya ve benzeri) yani genellikle İskandinav ülkelerinde kullanılan bir yazı sistemidir. Tabi bu toplulukların kullandığı yazı sistemleri Runik yazı olarak isimlendirilse de, kullanılan alfabeler farklıdır. Örneğin Macaristan’da kullanılan Sekel alfabesi, Göktürk alfabesi olarak bilinen ve Türk runik yazısı olarak bilinen sisteme çok yakındır ama aynı değildir. Benzer şekilde Futhark alfabesi ya da Viking alfabesi gibi isimlerle anılan ve İskandinav ülkelerinde kullanılmış olan Runik yazı sistemi de Göktürk ya da Orhun alfabesi olarak isimlendirilen yazı sistemiyle benzerlikler gösterir. Bu nedenle bu yazı sistemlerinin kökeninin aynı olduğu, Orta Asya’dan göçler yoluyla Avrupa’ya taşındığı yönünde güçlü fikirler bulunmaktadır. Ama bu teoriler henüz kesin olarak kanıtlanamamıştır. Yine de Avrupa’lı dilbilimcilerin okumakta zorlandığı ve ‘Oldest Runic’ olarak da isimlendirilen Futhark yazı sistemiyle yazılmış olan metinlerin, Orhun alfabesi üzerinde uzmanlaşmış olan Türkologlar tarafından okunabildiğini belirtmek gerekir.

Türk runik alfabesi olarak bilinen Göktürk alfabesi, 38 harften oluşan bir alfabedir. Bu alfabenin son şekli ile yazılmış olan Orhun kitabeleri, yazı sisteminin çözülmesini sağlayan anıtlardır. Çünkü arka yüzlerinde Çince metinler de yer almıştır. Dilbilimciler iki dilli yazılmış olan bu yazıtlardaki yazı sistemini çözebilmişlerdir. Ama bu anıtlardan 200 yıl kadar önce yapılmış olan Yenisey anıtlarındaki yazı sisteminde kullanılan karakterlerin sayısı 150 kadardır.

 

Etrüskler tarafından kullanılan runik alfabe ise henüz tam olarak çözülememiştir. Ama Etrüsk dilinde 22 sesin bulunduğu ve alfabede büyük bir ihtimalle 22 harfin kullanıldığı tespit edilmiştir. Milattan önceki dönemlerden kalan Etrüsk alfabesi, ‘Oldest Runic’ olarak bilinen Futhark alfabesinden de Orta Asya’daki Göktürk alfabesinden de eski olan bir yazı sistemi olarak görünmektedir.

Etrüsk alfabesi, Runik yazı sistemlerinden birisidir.

Etrüsk alfabesi, Runik yazı sistemlerinden birisidir.

Macar alfabesi ya da Sekel alfabesi olarak bilinen Runik yazı sistemi de Göktürk alfabesi ile akraba olduğu, ondan türetildiği düşünülen bir alfabedir. Dolayısıyla Orta Asya’dan taşınmış olan bir alfabe olduğu düşünülmektedir. Yine de Etrüsk alfabesine göre daha yeni bir alfabe konumunda bulunmaktadır.

Macar alfabesi olarak da isimlendirilen Sekel alfabesi

Sekel alfabesi, Runik yazı sistemlerinden birisidir.

Futhark alfabesi ise İskandinav ülkelerinin, Kuzey Avrupa ülkelerinin halkları tarafından kullanılmış olan ve Runik yazı sistemlerinden bahsedildiğinde ilk akla gelen alfabedir. Ama bu daha eski olmasından veya çok kullanılmasından değil, Runik yazı sistemi olarak tanımlanan ilk yazı sistemi olmasından kaynaklanır. Futhark alfabesi olarak bilinen Runik yazı sistemi, başlangıçta 24 harf olarak kullanılıyordu. Bu 24 harfin Vikingler tarafından tanımlanmış olan ve Rune hattı (yazı sisteminin adı da buradan gelmektedir) olarak isimlendirilen 24 takımlık takımyıldız hattındaki takımyıldızlara denk düştüğü düşünülmektedir. Ama M.S. 800 yılları civarında, Futhark (Viking) alfabesindeki harf sayısının 16’ya indiği, azaldığı görülmektedir.

Futhark Alfabesi, Old Runic Alphabet olarak da isimlendirilir.

Futhark Alfabesi, Old Runic Alphabet olarak da isimlendirilir.

 

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*