Homepage / Dil Bilgisi / Kelime Türleri / Sıfat Nedir?
Bağlaç Nedir? Fiilimsi Nedir? Edat Nedir? Fiil Nedir? Hece Nedir? İkileme Nedir? Sıfat Nedir? Sözcüklerde Anlam Daralması ve Genişlemesi Yansıma Sözcük Nedir? Zamir Nedir? Zarf Nedir? Zıt Anlamlı Kelimeler Nelerdir? Ses ve Harf Nedir? İsim Nedir? Cümlenin Ögeleri Anlatım Bozukluğu Nedir? Türkçe’de Paragraf Çeşitleri Nelerdir? Cümlede Anlam Yapılarına Göre Cümleler Nelerdir? Anlamına Göre Cümleler İmla Kuralları Nedir? Üslup Nedir? Dilbilgisi Nedir? Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi

Varlıkları daha iyi anlatabilmek, daha iyi tarif edebilmek için kimi zaman onları tanıtıcı sözcükler kullanılır. İsimlerin önüne gelen bu sözcükler, isimlerin rengini, biçimin, sayısını, durumunu belirtir. İşte isimlerin önüne gelerek isimleri şekil, durum, renk, sayı gibi yönlerden niteleyen sözcüklere sıfat denir. Aynı zamanda ön ad olarak da adlandırılır.

Sıfatların bir isimle anlam oluşturması gerekir. Eğer sıfatlar isimlerden sonra gelirse sıfat özelliklerini yitirir, bulundukları yere göre başka bir sözcük türü olurlar. Sıfatlar hiçbir zaman çekim eki almaz. Çekim eki alan sıfatlar artık isim olmuş olur. Sıfatlar kesinlikle tek başlarına bulunmaz.

Sıfat Çeşitleri Nelerdir?

Sıfat çeşitleri, temelde iki gruba ayrılır:

  1. Niteleme Sıfatları: varlıkları ve isimleri biçim, durum, hareket, renk gibi özellikleriyle niteleyen sıfatlardır. Niteleme sıfatları, isimlerin kalıcı özelliklerini gösterir ve isme sorulan “nasıl?” sorusu cevaplar. Örneğin; “mor kalem, yuvarlak masa, sararmış duvar, kırmızı elbise, tembel öğrenci” söz öbeklerinde isimlerin önünde yer alan sözcükler isimleri niteledikleri için niteleme sıfatıdır.
  2. Belirtme Sıfatları: isimlerden önce gelerek onları sayı, soru, işaret ve belgisizlik durumuyla belirtirler ve kendi içlerinde dört gruba ayrılırlar:

A-Sayı Sıfatı: isimleri sayıları yönünden belirten sıfatlardır. Sayı sıfatları kendi içinde dört başlıkta değerlendirilir.

  • Asıl Sayı Sıfatı: varlıkların sayısını belirtir ve belirttiği ismin kaç tane olduğunu söyler.
  • Sıra Sayı Sıfatı: belirttiği varlığın veya ismin sırasını belirtir ve “kaçıncı” sorusuna cevap oluşturur. Sıra sayı sıfatları, “, -ncu, -ncü -ncı, -nci” eklerini bulundurur. Örneğin; “turnuvada ikinci sırayı aldı. Kitabın onuncu sayfasını açtı. Soldan birinci kapıya döndü.” cümlelerindeki gibi.
  • Üleştirme Sıfatı: nitelediği isme bölüşme, paylaşma anlamları verir. “Kaçar?” sorusunu cevaplar ve “-ar, -er, -şar, -şer” ekleri ile yapılır. Örneğin; “altışar sayfa, onar lira, dörder kişi” gibi.
  • Kesir Sayı Sıfatı: belirtilen ismin oranını, bütününün bir parçasını gösterir. Örneğin; “Takım yüzde kırk başarı kazandı. Akşam çayında yarım kek yedi.” gibi.

B- İşaret Sıfatı: varlıkların işaret yoluyla yerlerini gösteren sıfatlardır ve başlıca işaret sıfatları; “bu, şu, o, öteki, beriki, öbürü vb.”dir. Örneğin; “Bu perdenin yeri güzelmiş. Şu ayakkabının ucu kıvrımlıymış. Öbür arsa daha iyi.” gibi.

C-Belgisiz Sıfat: belirttikleri isimleri tam olarak belirtmeyen, kesin netlik ifade etmeyen sıfatlardır. “Hangi” sorusuna cevap verirler. En yaygın belgisiz sıfatlar; bir, birkaç, tüm, bazı, bütün, her biri, hiçbiri, kimi, herhangi bir, birtakım vb. “Tüm öğretmenlerimizi, bütün insanlar, birçok soru, kimi dağlar”.

“Bir” sözcüğü kullanım yerine göre sayı sıfatı olabilir. Kimi zaman da belgisiz sıfat olur. Eğer tek anlamına geliyorsa sayı sıfatı, herhangi bir anlamına geliyorsa belgisiz sıfat olarak kullanılır.

D-Soru Sıfatı: isimleri soru sorarak belirten sıfatlardır. En çok kullanılan soru sıfatları; nasıl, hangi, kaç, kaçar, kaçıncı, ne kadar vb.dir. Örneğin; Hangi defteri getirdin? kaçıncı sıraya geldin? Bu dersten kaçar sayfa yazdın? Gibi.

Sıfat Tamlaması Nedir ve Nasıl Tespit Edilir?

Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları farklı açılardan tamamlarlar ve sıfatlarla isimlerin bir araya gelmesinden oluşmuş söz öbeklerine sıfat tamlaması denir. Sıfatların olduğu her yerde aslında bir sıfat tamlaması vardır. Örneğin; “Geniş avlu, mavi şort, iki ceviz, tüm dünya, hangi çocuk” tamlamalarında olduğu gibi…

Sıfat tamlaması olması için mutlaka bir isim ve onun niteleyen bir sıfatın olması gerekir. Bunlardan birinin olmaması sıfat tamlamasına engeldir. Eğer cümle içinde bir isme, hangi, nasıl, kaçar, kaçıncı gibi sorular sorup cevap alabiliyorsak orada mutlaka sıfat tamlaması vardır. Sıfat tamlamalarında ilk sözcük, yani sıfat, tamlayan, ikinci sözcük isim, tamlanan görevindedir. Cümle içinde bir sıfat birden çok ismi niteleyebildiği gibi bir isim birden çok sıfat tarafından da nitelenebilir. İsim tamlamalarında olduğu gibi sıfat tamlamalarında da tamlanan ve tamlayanın tam olarak nerede olduğu netleştirilmeli, nerden ayrılacağı konusunda anlam bütünlüğü ön plana alınmalıdır.

Sıfat Tamlaması Çeşitleri

Kimi kaynaklarda sıfat tamlaması çeşitleri olduğuna dair başlıklar bulunur. Fakat sıfat tamlamasında isim tamlamalarında olduğu gibi bir çeşitlilik yoktur. Sadece sıfat + isimden oluşan sıfat tamlaması vardır. İsmin önüne gelen sıfatın türüne göre sıfat çeşitleri değişse de sıfat tamlaması tektir.

İşaret Sıfatı Nedir, Özellikleri Nelerdir?

İşaret sıfatı, isimleri işaret yoluyla niteleyen sıfatlardır. En sık karşılaşılan işaret sıfatları, “bu, şu, o, beriki, öteki, öbür” dür. İşaret sıfatlarının kesinlikle bir ismi nitelemesi ve ek almaması gerekir. İsme sorulan “Hangi?” sorusunun cevabını verir. İşaret sıfatından sonra kesinlikle virgül (,) kullanılmaz. Virgül kullanırsa sıfat değil zamir olur.

Bu sokağı biliyor musun? (Hangi sokağı? Bu sokağı)

Arkadaşı öbür okulda okuyor. (Hangi okulda? Öbür okulda)

Beriki masaları da taşıdık. (Hangi masaları? Beriki masaları).

Soru Sıfatı Nedir, Özellikleri Nelerdir?

Soru sıfatı, isimleri soru yoluyla niteleyen sıfatlardır. Soru sıfatlarının cevabı yine sıfattır ve en çok karşılaşılan soru sıfatları “nasıl, hangi, kaç, ne kadar, kaçıncı, kaçar, ne”dır.

Hangi evi gördün? (Bu evi gördüm)

Nasıl bir ceket arıyorsunuz? (Yeni ceket arıyorum)

Bu çalışmadan kaçar lira kazandınız? (Bu işten beşer lira kazandık.)

Kaçıncı sınıfa gidiyor? (Üçüncü sınıfa gidiyor)

Kaçar kişilik gruplar oynadı? (Üçer kişilik gruplar).

 

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*