Homepage / Genel / Tarihte Türklerin Kullandığı Alfabeler
İmla Kuralları Nedir? Üslup Nedir? Dilbilgisi Nedir? Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri

Genel

Tarihte Türklerin Kullandığı Alfabeler

Tarih boyunca Türk toplulukları tarafından kullanılan farklı alfabeler vardır. Farklı Türk uygarlıklarının ve devletlerinin kullandığı 10’a yakın alfabe bulunsa da, geniş topluluklar tarafından kullanılan 5 alfabeden söz etmek mümkündür. Bu alfabeler şu şekilde sıralanabilir:

1.Göktürk Alfabesi: Orhun yazıtları ya da Göktürk yazıtları olarak bilinen kitabelerde kullanılan alfabedir. Dolayısıyla Orhun Alfabesi olarak da adlandırılır. 38 harften oluşmaktadır ve bunların içinde 4 tane sesli harf bulunur. Kalan harflerin 26 tanesi sessiz ve 8 tanesi bitişken harflerdir. Kullanıldığı dönem ise VII ile IX. yüzyıllar arası olarak gösterilebilir. Sadece Göktürk ve Kutluk devletleri tarafından değil, Hun devleti ve diğer bazı Türk kavimleri tarafından da kullanılmıştır.

2.Uygur Alfabesi: Göktürk Alfabesinden sonraki dönemde kullanılmıştır. Yani yaklaşık olarak VIII. yüzyılda kullanılmaya başlamış ve Arap Alfabesinin yaygın olarak kullanılmaya başladığı dönemlere hatta XVIII. yüzyıla kadar kullanılmaya devam etmiştir. Kullanıldığı alan ise İstanbul ile Doğu Türkistan arasında bulunan çok geniş bir bölgedir. 4’ü sesli ve 14’ü sessiz toplam 18 harften meydana gelen alfabe, Türkçeyi yazmak için uygun bir alfabe olarak görünmese de, çok geniş bir alanda ve uzun süre kullanılmıştır.

 

3.Arap Alfabesi: Türkler İslamiyet’i kabul etmeye başladıktan sonra kullanılmıştır. Dolayısıyla ilk olarak IX. yüzyılda kullanılmaya başladığı kabul edilebilir. Ama yoğun olarak kullanıldığı dönem XI ile XX. yüzyıllar arası olarak gösterilebilir. Arap alfabesinin orijinalinde kullanılan harf sayısı 29 tanedir. Ama Türk toplulukların kullandığı Arap-İslam alfabelinde bu sayı 31’e hatta 36’ya çıkabilmektedir. İlk olarak Karahanlılar tarafından kullanılan alfabe, geniş bir alanda bulunan ve İslamiyet’i kabul eden Türk toplulukları tarafından kullanılmıştır. Günümüzde de Arap Alfabesini kullanmaya devam eden Türk toplulukları vardır.

Türkçeye uyarlanmış olan Arap Alfabesi

Türkçeye uyarlanmış olan Arap Alfabesi

4.Latin Alfabesi: Latin Alfabesinin orijinal halinde 23 harf bulunmaktadır. Tüm milletlerin yapmış olduğu gibi, Türkiye Cumhuriyeti’nin Latin Alfabesini kullanmaya karar vermesi ile birlikte Türk diline ve kullanılan seslere uyarlanmıştır. Yani alfabedeki ‘Q ve X’ harfleri çıkartılmış, ‘Ç, Ğ, İ, J, Ö, Ş, U, Ü’ harfleri eklenmiştir. Böylece alfabedeki harf sayısı 29’a çıkmıştır. Örneğin İngilizce kullanan milletler de asıl Latin Alfabesine ‘J, U, W’ harflerini ekleyerek 26 harfli Latin Alfabesi kullanırlar. 1 Kasım 1928 yılında yapılan harf devrimi ile ülkemizde kullanılmaya başlamıştır. Günümüzde bu alfabeyi kullanan Türk toplulukları ise Kıbrıs Türkleri ve eski Yugoslavya bölgesinde bulunan Türklerdir. Eski S.S.C.B. içinde yer alan ve bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri de Latin Alfabesine geçiş yapan ya da Kiril alfabesi ile birlikte kullanan Türk topluluklarıdır.

5.Kiril Alfabesi: Eski Sovyetler Birliği’ne bağlı olan Türk toplulukları bu alfabeyi kullanmışlardır. Günümüzde bağımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetleri içinde hala bu alfabeyi kullanan ya da Latin Alfabesi ile birlikte Kiril Alfabesini kullanan topluluklar vardır.

Kiril Alfabesi. Ancak farklı Türk toplulukları 20 tane değişik Kiril Alfabesi kullanmışlardır.

Kiril Alfabesi. Ancak farklı Türk toplulukları 20 tane değişik Kiril Alfabesi kullanmışlardır.

Bu 5 alfabenin dışında, Soğd alfabesi (Uygurlar) ve İbrani Alfabesi (Hazar Türkleri) gibi alfabeler de nispeten az sayıda kişiden oluşan Türk toplulukları tarafından kullanılan alfabelerdir.

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

3 Comments

  1. Nezmi Acar 6 Şubat 2016 05:05

    Arap alfabesine bu kadar yakın olduğumuzu bilmiyordum. Sadece bunlar mı var?

  2. Cem 6 Şubat 2016 05:09

    Kendi ırkımızın tarihini iyi bilmemiz şart. Mükemmel bir yazı olmuş. Unutmayın oku ne kadar geriye çekerseniz o kadar uzağa gidermiş.

  3. Nusret Alperen (Dr.) 6 Mayıs 2018 18:07

    Sayın;
    Sitenizde yayımlanmış olan alfabe örneklerini, yazmakta olduğum Medeniyet ve Pedagoji Tarihi adlı kitabıma kaynak göstererek alıntılamak istiyorum.
    İzin verip vermeyeceğiniz hususunda bilgilendirmenizi rica ederim. Saygılarımla.
    Dr. Nusret Alperen

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*