Homepage / Alfabeler / Transkripsiyon Alfabesi
Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri Denizcilik Alfabesi Çek Alfabesi Arapça Alfabe Peltek Harfler

Alfabeler

Transkripsiyon Alfabesi

Transkripsiyon, ses dosyalarının veya sesli görüntü dosyalarının dinlenerek yazıya aktarılmasını ifade eden sözcüktür. Transkripsiyon kelimesinin kullanılan anlamını, ‘herhangi bir alfabede bulunan seslerin, diğer bir alfabeyi kullanan dile çevrilmesi esnasında, çeviri yapılan alfabede bulunmayan sesleri/harfleri ifade etmek amacıyla bazı özel işaretlerin kullanılması’ şeklinde açıklamak daha uygun olacaktır.

Transkripsiyon terimine benzer bir anlam taşıyan ve bazı durumlarda onunla karıştırılan transliterasyon ise ‘harf çevirisi’ anlamına gelmektedir. Transliterasyon, her harfin ayrı ayrı çevirisinin yapıldığı bir işlemdir. Herhangi bir alfabeye (yazı sistemine) göre yazılmış olan metnin, o metinde bulunan harflerin karşıladıkları ses değerlerini koruyacak şekilde diğer bir yazı sistemine (alfabeye) dönüştürülmesidir. Kısacası, transliterasyon çevirinin harf harf yapılması, transkripsiyon ise metnin okunarak yorumlanmasından sonra diğer yazı sistemine uygun olarak yazılmasıdır. Bu nedenle transliterasyon yöntemiyle yapılan çeviri sonucunda oluşan metin ele alınarak tekrar orijinal şekline dönüştürülmek istendiğinde, tam metne ulaşmak mümkün olur. Çünkü yapılan çeviri esnasında ikinci alfabede uygun harf yoksa yerine başka bir işaret kullanılmıştır. Ama transkripsiyon yöntemiyle çeviri yapıldığında ve metin tekrar orijinal haline dönüştürülmek istenildiğinde tam metne ulaşmak mümkün olmayabilir.

Örneğin Modern Yunancada kullanılan ‘η’ ‘ι’ ‘υ’ harflerinin tamamı transkripsiyon yönteminde ‘i’ harfi kullanılarak çevrilebilir. Dolayısıyla çevirisi yapılan metni orijinal şekline döndürmek istediğinizde ‘i’ harfinin yerine hangi harfin kullanılacağını tespit etmek zor olacaktır. Ama transliterasyon yöntemiyle aynı metin çevrildiğinde, ‘η’ ‘ι’ ‘υ’ harflerinin yerine sırasıyla ‘ē’ ‘i’ ‘y’ işaretleri kullanılabilir. Yani metni orijinal hale döndürmek istediğinizde, bire bir karşılığı olan harfi tespit etmek ve orijinal metne ulaşmak mümkün olacaktır. Yapılan çevirilerde harf birleşimleri söz konusu olduğunda işlem daha da karışabileceği için, transkripsiyon yöntemiyle yapılan çeviri sonucunda ulaşılan metni tekrar orijinal metin haline getirmek daha zor olacaktır.

Ama fonetik transkripsiyon olarak da isimlendirilen dil bilimindeki çevriyazı, konuşmadaki/metindeki sesleri sonradan doğru şekilde üretebilmek için özel bazı sembollerle kaydetmek anlamına gelir. Dilbilimcilerin kullandığı Uluslararası Fonetik Alfabesi, fonetik çevriyazı yöntemini standart hale getirmektedir. Basit bir şekilde örnek vermek gerekirse, bazı Anadolu lehçelerinde ‘gelecek misin?’ kelimelerinin yerine ‘gelcen mi?’ şeklinde söylenmesi ve yazılması gösterilebilir. Transkripsiyon alfabesi ile yapılan çevirinin bu örneğe benzer şekilde ve Uluslararası Fonetik Alfabesini kullanan tüm dilbilimciler tarafından aynı şekilde yapıldığı söylenebilir.

Transkripsiyon Örnekleri

Japon-Katakana Alfabesi Transkripsiyon Harfleri

Hukuki, medikal ve ticari alanlarda sıkça yararlanılan transkripsiyon, ‘veriyi (ses dosyasını ya da metni), yeni ortamın (yazı sisteminin, alfabenin) gerektirebileceği biçimde çevirmek’ anlamındadır. Örneğin Rusya Devlet Başkanının ismi Rusça ve Kiril Alfabesi ile Борис Николаевич Ельцин şeklinde yazılmaktadır. Bu metin Türkçeye (transkripsiyon yöntemiyle)  Boris Nikolayeviç Yeltsin olarak çevrilir. Aynı metnin transkripsiyon alfabesiyle İngilizceye çevrilmesi ise Boris Nikolayevich Yeltsin şeklinde olacaktır. Bu metni Fince olarak yazmak istediğinizde ve transkripsiyon yöntemini kullandığınızda, Boris Nikolajevitš Jeltsin sonucuna ulaşırsınız. Dolayısıyla çeviri yapılırken her dilin, kullanılan alfabenin (yazı sisteminin) gerektirdiği biçimde çeviri yapılmıştır. Aynı metnin bilimsel transliterasyon yöntemi kullanılarak yapılan çevirisi ise Boris Nikolaevič Elʼcin biçiminde olmaktadır.

Osmanlı Transkripsiyon Alfabesi

Hazırlanan transkripsiyon alfabelerinin en önemli faydası tabi ki farklı bir dilde ve yazı sistemiyle yazılmış olan metinleri, başka bir dile, farklı bir yazı sistemine aktarmaktır. Örneğin Osmanlı Türkçesiyle yazılmış olan metinleri transkripsiyonlu olarak Türkiye Türkçesine aktarmak için Türkiye Türkçesiniz yazmak için kullanılan Latin Alfabesinde bulunmayan harflerin (seslerin) tespit edilmesi gerekmektedir. Bu amaçla oluşturulan Osmanlı Transkripsiyon Alfabesi, Osmanlıcada bulunan ama Türkiye Türkçesinde kullanılmayan seslerin yerine kullanılabilecek olan işaretleri gösterir, metnin günümüzde kullanılan Türkiye Türkçesine hatasız şekilde çevrilebilmesini sağlar.

Osmanlı Türkçesinde kullanılan farklı ‘h’ harfleri, (خ =  H) ve (ح = ) biçimlerinde kullanılabilir. Tabi bu sadece örnekleme amacıyla verilmiş olup, hazırlanan ve kullanılan farklı transkripsiyon alfabesi seçeneklerinde harflere uygun olan karşılıklar verilmektedir. Bu şekilde metinleri hatasız şekilde başka bir dile ve yazı sistemine dönüştürülmeleri, aynı transkripsiyon alfabesini kullanan farklı dil bilimcilerin de çevirisi yapılan metni orijinal haline döndürmeleri mümkün olabilir.

Osmanlıca transkripsiyonu

Osmanlı Türkçesi dışında (ve Osmanlı Alfabesi dışında) başka diller (örneğin Rusça) ve başka alfabeler (örneğin Kiril Alfabesi) ile hazırlanmış olan metinleri Türkçeye veya başka dillere çevirmek amacıyla hazırlanmış olan transkripsiyon alfabeleri de bulunmaktadır. Transkripsiyon alfabesi, başka bir yazı sistemi kullanılarak başka bir dilde yazılmış olan metinlerin arzu edilen, ihtiyaç duyulan dile ve yazı sistemine dönüştürülmelerini sağlamaktadır.

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

One Comment

  1. Nihat Algün 2 Şubat 2018 18:19

    Yukarıdaki japon alfabesi iki ana alfabede katakana değil, hiraganadır ve japon kökenli sözcüklerin yazımında kullanılır.

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*