Homepage / Genel / Tuva Alfabesi
Vindergood Alfabesi Urartu Alfabesi Ülkemizde Kullandığımız Alfabe Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur Zambiya Alfabesi Ukrayna Alfabesi Ukraynaca Alfabe Okunuşu Zebur Alfabesi Zibu Alfabesi Vefk Alfabesi Ütopya Alfabesi Yunanca Alfabe Okunuşu Zodyak Alfabesi Wakanda Alfabesi Vietnam Alfabesi Latin Alfabesine Son Şeklini Veren Uygarlık Şifreli Alfabe Yapma Pomakça Alfabesi Latin Alfabesi Olmasaydı Ne Olurdu? Pilot Alfabesi Melek Alfabesi Latin Alfabesine Geçişin Faydaları Şu An Kullandığımız Alfabe Sanskritçe Alfabe Pakistan Alfabesi Lehçe Alfabe Latin Alfabesi Olmayan Harfler Laz Alfabesi Sırp Alfabesi Selçuklu Alfabesi Norveç Alfabesi Nogay Alfabesi Latin Alfabesi Kaç Harftir? Latin Alfabesinin Özellikleri Maddeler Halinde Şaman Alfabesi Polonya Alfabesi Orhun Yazıtları Latin Alfabesi Lehçe Alfabesi Latin Alfabesi Ve Türk Alfabesi Arasındaki Fark Latin Alfabesini Kullanmayan Ülkeler Tayland Alfabesi Pinyin Alfabesi Pers Alfabesi Nato Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler İçinde Latin Alfabesini Kaç Kişi Biliyor Latin Alfabesine Eklenen Harfler Şimti Alfabesi Romen Alfabesi Oğuz Alfabesi Nors Alfabesi Latin Alfabesi Kullanan Ülkeler Kiril Alfabesi Kullanan Türk Devletleri Japoncada Kaç Alfabe Var İtalyanca Alfabe İbrani Alfabesi Kullanan Ülkeler İbrani Alfabesi Kullanan Türk Boyu Göktürk Alfabesinde Kaç Harf Vardı? Latin Alfabesi Hangi Uygarlık Tarafından Bulunmuştur? Japonca Katakana Alfabe           İsrail Alfabesi Irk Bitig Alfabesi İbrani Alfabesi Kaç Harflidir? Göktürk Alfabesi Ne Zamana Kadar Kullanıldı? Latin Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Alfabe Öğren İşaret Dili Alfabesi İspanyol Alfabesi Hiragana Alfabesi Grek Alfabesi Kiril Alfabesi Hangi Ülkelerde Kullanılır? Japonca Hiragana Alfabe İspanyolca Alfabe Hint Alfabesi Göktürk Alfabesi Rakamlar Latin Alfabesi İle Yazılan Eserler Japon Alfabesi Işık Dili Alfabesi İbrani Büyü Alfabesi Hiyeroglif Alfabesi Günümüzdeki Latin Alfabesi Nasıl Oluşmuştur? Kör Alfabesi Japonca Çince Alfabe İtalyan Alfabesi Irak Alfabesi Hangi Padişah Latin Alfabesi İstedi? Görme Engelliler Alfabesi İsveç Alfabesi Göktürk Alfabesi Ne Zaman Kullanıldı? Fonetik Alfabe Tablosu Eski Latin Alfabesi Dünyanın En Uzun Alfabesi Değişik Alfabe Yazıları Ceylin Alfabesi Bizans Alfabesi Göktürk Alfabesi Hangi Yüzyıllar Arasında Kullanılmıştır? Frig Alfabesi Enokyan Alfabesi Dünyadaki Alfabe Çeşitleri Denizcilik Alfabesi Çek Alfabesi Arapça Alfabe Peltek Harfler

Genel

Tuva Alfabesi

Tuvaca olarak bilinen dil, Rusya Federasyonu’na bağlı olan özerk Tuva Cumhuriyetinde yaşayan 250 bin kişi ve Moğolistan, Çin Halk Cumhuriyeti, Buryat Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Kazakistan’da yaşayan 30 bin kişi civarındaki topluluklar tarafından konuşulan bir dildir. Tuva Türkçesi olarak da isimlendirilen bu dil, Sayan dilleri grubunda yer alan Türk yazı dillerinden birisi durumunda bulunmaktadır.

Tuva Cumhuriyeti, Güney Sibirya’da bulunan ve Türk nüfusun yoğunluğunun etrafındaki diğer Cumhuriyetlerden daha fazla olduğu gözlemlenen bir devlettir. Tıva Cumhuriyeti olarak da bilinir. Bunun nedeni ise Türkçe’deki küçük sesli uyumudur. Zaten Tuva Cumhuriyeti’nde yaşayan halk da kendilerini Tıva olarak isimlendirmektedir. 170 bin km2 olan ülkede 300 bin civarında kişi yaşamaktadır. Bu nüfusun yaklaşık 80’ini Tuva Türkleri oluşturmaktadır. Ama son 20 yıldaki nüfus verilerine bakarak nüfusun artış göstermediği aksine azalmakta olduğu görülmektedir. Dolayısıyla Tuva Türkçesinin de ilerleyen dönemlerde yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalacak olan bir dil olduğu düşünülebilir. Her durumda Tuva Türkçesi ile yapılan kayıtlar ve tabi ki dili yazılı hale getirmek için kullanılan Tuva alfabesi yani şu anda Kiril Alfabesi çok önemli araçlar olarak kabul edilmelidir.

Tuvaca yazmak için Göktürk alfabesi ve Uygur alfabesi kullanılmıştır. Göktürk alfabesi, Tuva Cumhuriyeti’nin milli alfabesi olarak bilinir. 1930’lu yıllara kadar Uygur alfabesi ile yazılan Tuvaca, Cumhuriyetin bağımsızlığını elde ettiği kısa bir dönem içinde Latin alfabesini, Latin harflerini kullanarak yazılmıştır. 1943 yılında ise Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin zor kullanması, baskısı ile Rus Kiril Alfabesinden uyarlanan Kiril Alfabesi ile yazılmaya başlanmıştır. Bu alfabe Rus Kiril Alfabesinden sapmamak kaydıyla ama Tuvacada bulunan ‘ö, ü, ñ (ng)’ seslerinin, harflerinin eklenmesi ile oluşturulmuş olan bir alfabedir.

Farklı Türk Cumhuriyetlerinde kullanılan Kiril alfabeleri tamamen aynı olmasa da büyük benzerlik taşırlar.

Farklı Türk Cumhuriyetlerinde kullanılan Kiril alfabeleri tamamen aynı olmasa da büyük benzerlik taşırlar.

Tuva dilinin özellikleri arasında iki ünlü harfin arka arkaya gelmesi gibi özellikler vardır. Tuva dili ve Tuva Alfabesi tam olarak aynı olmasa bile Kazakistan Alfabesi, Hakasya Alfabesi, Yakutistan Alfabesi gibi alfabeler ve diller ile büyük benzerlik taşır. Ayrıca yaklaşık 3 bin kişi tarafından konuşulan Şorca ya da Şor Türkçesi konuşan bir kişi ile Tuvaca konuşan bir kişi tercümana ihtiyaç duymadan anlaşabilirler. Şorca ya da Şor Türkçesi olarak bilinen dil Tatarca ile Tuva Türkçesi arasında yer alan bir dildir ve yine Kiril alfabesi ile yazılmaktadır.

Tuva dili ve Tuva kültürü Moğollardan etkilenmiş olan bir dil ve kültürdür. Zaten şu anda kullanılan Kiril Alfabesi ve kısa bir süre kullandıkları Latin alfabesi öncesinde kullanılan Uygur alfabesi de Moğollardan alınmıştır. Zaten Soğd kökenli olan Uygur alfabesi de Uygur Türklerinden Moğollara geçmiştir. Dolayısıyla Tuva Türkçesinin son 80 yıl haricinde Turan coğrafyası olarak bilinen bölgede kullanılan Türk alfabelerini kullandığını söylemek yanlış olmayacaktır.

 

Facebook üzerinden bu sayfaya yorum yap!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

YORUM GÖNDER

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*